صوفي مهمان خدا در اين جهان است،

و او بايد چنان رفتار و سلوک کند که براي مهمان زيبنده است.

 وي حق دارد خدمت کند، ولي حق ندارد چيزي را بخواهد.

عشق موهبت الهي است،

و تصوف يعني تلاش براي کشف حقيقت و بي اعتنائي به آنچه غير حقيقت است

گویند شیخ ابوالحسن خرقانی بر سر در خانقاه نوشته بود

« هر کس که در اين سرا درآيد نانش دهيد

 و از ايمانش مپرسيد. 

 چه آنکس که بدرگاه باري تعالي به جان ارزد،

البته بر خوان بوالحسن به نان ارزد.»

                بخون خويش نويسم بروی لوح مزارم

                                        که من بجرم محبت قتيل خنجريارم

               ز بی قراری من خلق در شگفت و ندانند

                                      که بی قراری زلف تو برده است قرارم

                                                               سید خلیل عالی نژاد

 نقلست که: (وقتي او را ديدند پاره اي آتش بر کف نهاده مي دويد، گفتند تا کجا؟

 گفت: ميدوم تا آتش در کعبه زنم، تا خلق با خداي کعبه پردازند)؛

يک روز چوبي در دست داشت و هر دو سر آتش درگرفته، گفتند: چه خواهي؟

گفت: ميروم تا به يک سر اين دوزخ را بسوزم، و به يک سر بهشت را،

 تا خلق را پرواي خدا پديد آيد.

بالاترين خوشي تفکر درباره وحدت اوست. تصوف مي گويد که انسان بايد در خدا بميرد و با او بسر برد. صوفي بايد مانند زمين پايمال شده و يا ابر پر باران باشد. تصوف يعني گسيختن ارتباط از هر چيزي که غير از خداست. قسمت دروني صوفي خدا، و قسمت بيروني او انسانيت است.

« مرا در بر گرفت و پيش خود بنشاند. گفت اي بايزيد، خلق من دوست دارند که تو را ببينند! گفتم: بياراي مرا به وحدانيت و درپوش مرا يگانگي تو و به احديتم رسان تا خلق تو چون مرا بينند، تو را بينند، آنجا تو باشي نه من.»

بزرگترين مقامات و کرامات صوفي آنست که خوي بد خويش به خوي نيک بدل کند.

انسان راستين کسي است که کار نيکش او را خرسند و کار بدش او را ناخرسند کند